Rektosel (Makat Fıtığı)

Kalın bağırsağın son bölümü olan rektumun vajene doğru çıkıntı yapması, cepleşmesi, fıtıklaşması durumuna rektosel ismi verilir. Bu fıtıklaşma özellikle büyük abdest yapma sırasında ıkınma ile belirginleşir.

Bazen bu fıtıklaşma sadece rektum ile sınırlı kalmaz. İdrar torbası (sistosel), ince bağırsaklar (enterosel) ve kalın bağırsağın (ssigmoidosel) daha üst kısımları tek tek ya da hepsi birlikte bu fıtıklaşmaya dahil olabilir.

Hamilelik ve gebelik rektoselin (bağırsak fıtığının) en önemli nedenlerinden biridir. Uzamış zorlu doğumlar, doğum sayısının fazla olması, doğumda forceps kullanımı ve makatı kontrol eden kasların zarar görmesi tetikleyen faktörlerdir. Hiç doğurmamış veya genç kadınlarda da rektosel görülebileceği unutulmamalıdır.

Hastalarda dışkılama sırasında aşırı ıkınma, bu esnada vajenden basarak parmak yardımıyla dışkılama, bağırsaklarda tam boşalamama hissi, vajen içerisinde bir kitle hissi, cinsel ilişki sırasında ağrı gibi şikayetler olur.

Bu şikayetler ile baş vuran tüm hastalar detaylı bir incelemeyi takiben güncel görüntüleme yöntemleriyle araştırılmalıdır. Günümüzde bu alanda en ileri görüntüleme yöntemi “MR Defekografi”dir. Bu inceleme yöntemiyle hasta radyasyona maruz kalmaksızın rektoselin derecesi ve eşlik eden başkaca patolojiler çok net bir şekilde ortaya konabilmektedir.

Unutulmamalıdır ki, bir görüntüleme yöntemiyle tanısı konmuş rektosel eğer hastada herhangibir şikayete neden olmuyorsa asla cerrahi olarak tedavi edilmeye çalışılmamalıdır. Genelde yüksek lifli gıda tüketilmesi ve bol su içilmesi sorunun ilerlemesini ve şikayetleri önler. Bu yardımcı yöntemler sadece hastalığın ameliyatsız tedavisinde değil aynı zamanda ameliyat olmuş olan hastaların ameliyat sonrasında ki önerileri arasında da bulunmalıdır. Bu aşamada pelvik taban egzersizleri olarak isimlendirilen uygulamalardan da hastalar fayda görebilirler.

İleri düzey hastalıkta ve ya hastanın şikayetlerinin belirgin olması durumunda cerrahi tedavi gerekir. Bu tedavi vajen yoluyla, anal kanal üzerinden veya iki kanal arası boşluktan bazen de karın içerisinden girilerek gerçekleştirilebilir.

Makat bölgesindeki tüm hastalıklardaki yakınmalar birbirine benzerdir. Bu nedenle şikayetlerin rektosele ait olup olmadığı veya uygulanacak tedavinin şekli ancak bu hastalıklar konusunda tecrübeli cerrahlarca konur.